4.3 Leptine en Ghreline

Leptine en Grehline

“Veel vrouwen met overgewicht voelen zich echt uitgehongerd”

Twee hormonen in je lichaam spelen een belangrijke rol bij het beheersen van de eetlust en verzadiging. Ghreline stimuleert de eetlust, waardoor je gaat eten; leptine daarentegen onderdrukt je eetlust-zodat je zult stoppen met eten-en stimuleert je energie.

Ik krijg vaak vragen van vrouwen, nu ook tijdens het programma, hoe het komt dat ze zo’n honger houden. Dat ze na het eten nog steeds honger hebben. Het lijkt dat het lichaam blijft schreeuwen om voeding. Wat is dit toch?

Leptine wordt voornamelijk geproduceerd door vetcellen. Hoe meer vet je hebt, hoe meer leptine er in je lichaam aanwezig is. Dat is logisch: hoe meer vetreserves je hebt, hoe minder je lichaam hoeft te eten om te overleven.

Maar hoe kan het dan dat sommige mensen met overgewicht toch altijd honger hebben, ook al hebben ze meer dan genoeg leptine? Dat is waar leptine resistentie om de hoek komt kijken.

Leptine (verzadigingshormoon)

Leptine is het verzadigingshormoon. Bij leptineresistentie is leptine ongevoelig geworden voor de cellen of is er geen aanmaak meer van leptine. Je blijft dus constant honger houden. Een ongezonde vicieuze cirkel: je hebt overgewicht, je lichaam maakt veel leptine aan, je cellen worden hier ongevoelig voor, je blijft hongerig, je eet te veel, je krijgt nog meer overgewicht, je lichaam maakt nog meer leptine aan enz. enz.

Er kunnen veel redenen zijn waarom je worstelt met overgewicht. Maar als je overgewicht hebt omdat je te weinig het signaal “ik heb genoeg gegeten” doorkrijgt, dan ben je waarschijnlijk leptineresistent.

Kwel jezelf dan niet langer met het idee dat je geen wilskracht hebt om op tijd te stoppen met eten of last hebt van snaaibuien. Het is nooit een kwestie van wilskracht: je lichaam is er echt van overtuigd dat het niet genoeg voedsel gekregen heeft! Sterker nog: je lichaam heeft het idee dat je jezelf aan het uithongeren bent! Mensen met leptineresistentie zijn meestal te zwaar terwijl hun lichaam blijft schreeuwen dat het uitgehongerd is.

Let op: zowel te weinig als te veel leptine in het bloed wordt door de hypothalamus dus gezien als een signaal dat het lichaam is uitgehongerd. Als de hersenen signaleren dat er te weinig voeding is, schakelt het over op de spaarstand en gaat het heel zuinig om met calorieën. Dus ook al zou je minder gaan eten, dan nog val je niet af.

Als hersenen signaleren dat er te weinig voedsel aanwezig is schakelt het lichaam over op de spaarstand en wordt bijna  iedere calorie opgeslagen als vet. Leptineresistentie alleen bij overgewicht? Nee hoor, ik zie genoeg slanke mensen die leptineresistent zijn. Het vet zit niet zozeer aan de buitenkant, maar aan de binnenkant. Tussen de organen. Vaak zijn het slanke mensen met weinig spiermassa.

Dus:

Bij leptine resistentie reageert je lichaam niet meer normaal op leptine. Je hersenen zijn ongevoelig voor het hormoon geworden en denken daardoor constant dat je te weinig leptine in je bloed hebt. Daardoor denken ze onterecht dat je lichaam uitgehongerd is en zorgen ze ervoor dat je actie onderneemt om dat tegen te gaan. Oftewel:

• Je gaat meer eten en meer vet opslaan
• Je gaat zuiniger om met je energievoorraden: je stofwisseling gaat omlaag en je energieniveau daalt, waardoor je minder actief bent

 Omdat het zo in je genen ingebakken zit om er alles aan te doen om niet te verhongeren, is het vrijwel onmogelijk om dit signaal van honger te negeren. Dat leidt tot overeten en (nog meer) overgewicht. Te veel eten, weinig bewegen en hormonale veranderingen spelen dus voortdurend op elkaar in, waardoor je niet kunt spreken over één oorzaak van zwaarder worden. De belangrijkste oorzaak van leptineresistentie is overgewicht. Vetcellen produceren immers leptine.

“Ik wens dat ik mijn gewicht net zo gemakkelijk verlies als mijn sleutels, pennen en humeur”

Yep. Als je hormonaal uit balans bent is het niet zo gemakkelijk om af te kunnen vallen. Dan is het geen gebrek aan wilskracht of discipline.

Wil je afvallen? Zorg er dan voor dat je weer leptine gevoelig wordt! Doe de test:

Ghreline (hongerhormoon)

Ghreline wordt ook wel het hongerhormoon genoemd, en eigenlijk vertelt die bijnaam je precies wat het doet. Het geeft je hersenen een seintje dat je eten nodig hebt! Maar als je nu net wat minder wil eten, kan dat voor problemen zorgen…

Ghreline wordt aangemaakt in de maagwand. Zodra de maag leeg is, komt die productie op gang. Het hormoon verspreidt zich vervolgens via de bloedband naar je hersenen, om het signaal te geven dat er eten nodig is. Het gevolg: je krijgt honger en gaat op zoek naar voedsel. ( maagverkleining heeft dus ook invloed op het ghreline hormoon!).

Ghreline verlagen = minder honger gevoel

Gelukkig zijn er wel degelijk manieren om de ghrelineproductie beperkt te houden. Hormoonproof eten en leven zorgt voor minder ghreline. En daar zijn jullie volop mee bezig 😊 Lees maar eens!

• Eet langzaam verteerbaar voedsel

Zolang je maag vol zit, blijft de aanmaak van ghreline beperkt. De truc is dus om je maag zo lang mogelijk vol te houden! Daartoe kun je het beste voldoende eiwitten en gezonde vetten eten; die worden relatief traag afgebroken. Snelle koolhydraten als suiker, witte granen en vruchtensap kun je beter vermijden. Die leveren veel calorieën, en zijn ook zo je maag weer uit.

• Vermijd (crash)diëten

Wanneer je snel afvalt gaat je lichaam denken dat ie verhongert en zal die meer ghreline aanmaken. Belangrijk is dus om crash diëten te vermijden. Iets minder snel afvallen is een stuk beter voor je hormonen!

• Slaap voldoende

Wanneer jij niet veel slaap hebt gehad snaai en graai je dan de volgende dag ook meer? Wanneer ik een avondje door heb gehaald (lees; flink stappen) kan ik de volgende dag aan niets anders denken dan eten. En het liefst zo ongezond mogelijk ook.